Gięcie to jeden z najczęściej wykorzystywanych procesów w obróbce plastycznej metali. Pozwala uzyskać precyzyjne kształty z arkuszy blachy bez konieczności łączenia materiału spawaniem czy nitowaniem. W nowoczesnych zakładach produkcyjnych proces ten realizowany jest za pomocą pras krawędziowych, które dzięki zastosowaniu odpowiednich narzędzi umożliwiają wykonanie szerokiej gamy zagięć – od prostych po bardzo skomplikowane. Zrozumienie rodzajów gięcia jest kluczowe dla uzyskania dokładnych i powtarzalnych rezultatów.
Gięcie swobodne
To najczęściej stosowana metoda gięcia na prasach krawędziowych. W tym procesie stempel naciska na blachę, która opiera się na dwóch krawędziach matrycy w kształcie litery V. Stempel nie dociska materiału do dna matrycy, lecz zatrzymuje się wcześniej, dlatego kąt gięcia zależy od głębokości nacisku. Dzięki temu możliwe jest uzyskanie różnych kątów przy użyciu jednego zestawu narzędzi.
Gięcie swobodne pozwala na dużą elastyczność, ogranicza zużycie narzędzi i skraca czas przygotowania produkcji. Wadą jest jednak mniejsza dokładność wymiarowa – kąt gięcia może się różnić w zależności od grubości i sprężystości materiału. Dowiedz się więcej o gięciu na prasach krawędziowych na stronie www.dom-warszawa.pl.
Gięcie z przetłoczeniem
W tej metodzie stempel dociska blachę do dna matrycy, nadając jej kształt zgodny z formą narzędzia. Materiał jest w pełni dociśnięty, co zapewnia znacznie większą precyzję wymiarową i stabilność kąta. Gięcie z przetłoczeniem wymaga jednak większej siły nacisku oraz stosowania odpowiednio dobranych narzędzi dla każdego kąta gięcia.
Proces ten jest często wybierany przy produkcji seryjnej, gdzie liczy się powtarzalność i minimalne odchyłki wymiarowe.
Gięcie w matrycy
To najbardziej precyzyjna, ale też najbardziej wymagająca energetycznie metoda gięcia. W jej trakcie stempel wciska blachę w dno matrycy z tak dużą siłą, że materiał ulega miejscowemu odkształceniu plastycznemu bez efektu sprężystego powrotu. Dzięki temu uzyskuje się idealny kąt oraz promień gięcia, a gotowy element nie wymaga dodatkowych poprawek.
Gięcie w matrycy stosuje się głównie tam, gdzie wymagana jest najwyższa dokładność – np. w przemyśle lotniczym, elektronicznym czy precyzyjnej obróbce stali nierdzewnych.
Gięcie promieniowe
Gięcie promieniowe stosuje się wtedy, gdy trzeba uzyskać łagodne łuki lub duże promienie gięcia. Zamiast ostrego załamania krawędzi, materiał jest stopniowo formowany po zakrzywionej powierzchni stempla. Takie gięcia spotyka się często w produkcji elementów dekoracyjnych, obudów maszyn czy paneli architektonicznych.
Proces ten wymaga specjalnych narzędzi oraz precyzyjnej kontroli nacisku, aby uniknąć pofałdowań lub pęknięć materiału.
Gięcie wielostopniowe
W przypadku bardziej złożonych detali, np. skrzynek, profili zamkniętych czy obudów, konieczne jest wykonanie kilku gięć w jednej operacji. Prasa krawędziowa może być zaprogramowana tak, aby po kolei wykonywać poszczególne zagięcia z różnymi kątami i promieniami. Współczesne prasy CNC pozwalają na automatyczne korekty położenia stempla, kompensację sprężystości materiału i minimalizację błędów.
Wybór metody gięcia
Dobór odpowiedniego rodzaju gięcia zależy od wielu czynników – m.in. rodzaju materiału, jego grubości, promienia gięcia, wymagań dotyczących dokładności oraz wielkości serii produkcyjnej. Dla produkcji jednostkowej i prototypowej najlepiej sprawdza się gięcie swobodne. Dla dużych serii, gdzie liczy się powtarzalność –gięcie z przetłoczeniem lub gięcie w matrycy.
Nowoczesne prasy krawędziowe wyposażone w systemy pomiarowe i automatyczną kompensację ugięcia stołu pozwalają uzyskać najwyższą precyzję niezależnie od metody. Odpowiedni dobór narzędzi i parametrów nacisku sprawia, że gięcie staje się procesem szybkim, ekonomicznym i niezwykle dokładnym.
Podsumowanie
Gięcie blachy na prasach krawędziowych to proces o wielu obliczach. Każda metoda – od swobodnego po gięcie w matrycy – ma swoje zalety i zastosowania. Kluczem do sukcesu jest właściwe dobranie technologii do rodzaju detalu i wymagań produkcyjnych. Dzięki nowoczesnym maszynom i doświadczeniu operatorów gięcie może być nie tylko precyzyjne, ale też efektywne kosztowo, stanowiąc fundament nowoczesnej obróbki metali.
materiał partnera