REKLAMA
czwartek, 30, czerwiec 2022
REKLAMA

Czym jest celiakia?

poniżej dalsza część artykułu

Celiakia jest chorobą trzewną o podłożu autoimmunologicznym. Pierwszy raz została opisana przez Samuela Gee w 1888 roku. Bardzo długo uważano, że celiakia pojawia się jedynie w okresie dziecięcym, jednak wiele badań ujawniło, że zaburzenie to pojawia się również u osób między 30 a 50 rokiem życia. Celiakia bywa trudna to zdiagnozowania, szczególnie u dorosłych, ponieważ może występować w 3 różnych postaciach. Jakie objawy może dawać to schorzenia? Jak dbać o zdrowie po jej zdiagnozowaniu?

Co to jest celiakia?

Celiakia to choroba trzewna, w której w wyniku reakcji autoimmunologicznych dochodzi do zaburzeń funkcjonowania jelit. Czynnikiem pobudzającym procesy prozapalne jest gluten, czyli mieszanina białek roślinnych – gluteniny i gliadyny, które występują w ziarnach zbóż, między innymi pszenicy, jęczmienia i żyta. Badania wykazały, że u 95% pacjentów można wyodrębnić antygeny wiążące się jednym ze składników glutenu, co prowadzi do aktywacji limfocytów i stanu zapalnego. W efekcie dochodzi do zaniku kosmków jelitowych niezbędnych do wchłaniania substancji odżywczych z pożywienia w procesie trawienia.

poniżej dalsza część artykułu

Nie zostało dokładnie ustalone, co jest przyczyną pojawiania się tej choroby. Lekarze wskazują na kilka istotnych czynników:

Genetyczne – badania nad chorobą wykazały, że w wielu przypadkach ma ona podłoże genetyczne i może być dziedziczona, co poświadcza fakt, że w przypadku 70%-75% bliźniąt jednojajowych choroba dotyka oboje. Również występowanie tej choroby w najbliższej rodzinie – rodzice, rodzeństwo, dzieci – zwiększa prawdopodobieństwo pojawienia się jej.

poniżej dalsza część artykułu

Immunologiczne – celiakia jest chorobą autoimmunologiczną, a do pobudzenia układu odpornościowego może dojść w różnych momentach, w wyniku działania różnych czynników, chociażby choroby wirusowe.

Środowiskowe — między innymi zanieczyszczenie środowiska, może mieć wpływ na pojawienie się zaburzeń odpornościowych i rozwój choroby.

Typy celiakii i ich objawy

poniżej dalsza część artykułu

Wyróżnia się 3 typy tej choroby, zależnie od objawów, jakie daje.

Celiakia klasyczna – inaczej jawna, czy też pełnoobjawowa występuje przede wszystkim u dzieci, kobiet w ciąży oraz osób starszych. Charakteryzuje się pełnym wachlarzem symptomów typowych dla tej choroby, są to:

  • przewlekłe biegunki;
  • spadek masy ciała u osób dorosłych;
  • brak przyrostu masy ciała u dzieci;
  • wzdęcia i zwiększenie obwodu brzucha;
  • bóle brzucha;
  • zaburzenia wchłaniania makro i mikroelementów oraz witamin co prowadzi do zaburzeń rozwojowych u dzieci, niedokrwistości, czy osteoporozy.

Celiakia nietypowa (niepełnoobjawowa) – pomimo że w tym przypadku również dochodzi do uszkodzenia kosmków jelitowych w wyniku reakcji autoimmunologicznych, jednak objawy ze strony układu trawiennego są niewielkie. Szacuje się, że ten typ celiakii występu aż 7 razy częściej, jednak brak typowych objawów znacznie utrudnia jej zdiagnozowanie. Najczęstszymi symptomami tego typu celiakii są zaburzenia wchłaniania:

  • Niedokrwistość spowodowana zbyt niskim poziomem żelaza;
  • Zmiany na błonach śluzowych oraz skórze;
  • Zmiany kostno-stawowe w wyniku zbyt słabego wchłaniania wapna;
  • Zaburzenia neurologiczno-psychiczne – spowodowane małą ilością witamin oraz magnezu, oraz innych substancji niezbędnych w przewodnictwie nerwowym.

Celiakia bezobjawowa – jest diagnozowana na podstawie miana przeciwciał IgAEmA we krwi pacjenta. Osoby, u których nie stwierdzono uszkodzeń w obrębie kosmków jelitowych, muszą być pod stałą obserwacją, ponieważ ten proces z czasem będzie aktywowany i są to osoby z celiakią letalną. U osób, które pomimo braków objawów diagnozuje się uszkodzenie kosmków – chorują na tzw. celiakię niemą.

Jak radzić sobie z celiakią?

Niezależnie jaki typ celiakii zostaje zdiagnozowany, podstawą leczenia tej choroby jest dieta eliminująca, czyli bezglutenowa. Całkowite usunięcie glutenu z diety może stwarzać poważne problemy. Przede wszystkim z diety trzeba wyeliminować wszelkie produkty zawierające zboża takie jak: jęczmień, żyto, czy pszenica, zwykły owies,  niektóre rodzaje kaszy np. manna, bulgar, kuskus, jęczmienna, kupne pierogi, kluski, czy kopytka, drożdżówki, bułkę tartą, napoje mleczne z dodatkiem słodu jęczmiennego, czy kawę zbożową.

To tylko najważniejsze produkty, których muszą unikać osoby zmagające się z tą chorobą. Nieprawidłowo prowadzona dieta bezglutenowa może prowadzić do licznych niedoborów na przykład błonnika pokarmowego, czy witamin z grupy B. Dlatego osoby z nietolerancją glutenu powinny zadbać o odpowiednią dietę opracowaną przez dietetyków, która będzie zawierać wszystkie niezbędna dla organizmu makro i mikroskładniki, mikroelementy oraz witaminy. Ułatwieniem może się okazać dieta pudełkowa oferowane przez specjalistyczne firmy cateringowe.

reklama

Warto przeczytać:

reklama